Çakabey Ünlü Türk büyüğü Çaka Bey hakkında...

Ünlü Türk büyüğü Çaka Bey hakkında...

çakabey

ÇAKABEY
(…..-1097 )

            Oğuzların Çavuldur boyundan olan ÇAKA BEY İzmir Beyliği(1081-1097)’nin kurucusu ,aynı zamanda ilk Türk Amiralidir. Asıl adı Çakan veya Çaga Bey´dir.

           Malazgirt Meydan Muharebesi´nin hemen sonrasında Türkmenlerin çok kısa sürede Anadolu coğrafyasına yayıldıkları dönemde, Danişmend Gazi’nin kumandanlarından biri olarak Malatya dolaylarında başarılı çalışmalar gösterdi. Fakat katıldığı akınlardan birinde Bizans Kumandanı Aleksandros’a esir düştü ve İstanbul’a götürüldü. Burada, üstün yetenekleriyle imparatorun dikkatini çekti ve saraya alındı. Soyluluk unvanı ile bazı imtiyazlar da elde etti. Yunanca öğrendi. Ayrıca Bizans’ın güçlü ve zayıf taraflarını öğrenmiş oldu. 1081 yılında Bizans tahtına I. Aleksios Komnenos çıkınca İstanbul’daki karışıklıklardan yararlanarak kaçmayı başaran Çaka Bey, Beyliğinin askerleri ile yeniden bir araya gelerek; İzmir’i, ele geçirmiş ve müstakil bir Türk Beyi olarak sınırlarını genişletmeye başlatmıştır.

          Çaka Bey, İzmir’de o döneme göre modern sayılabilecek bir tersane yaptırmıştır.Emir Çaka Bey, 1081 yılında kürekli ve yelkenli gemilerden oluşan 50 parçadan oluşan ilk Türk Donanması ile Ege’nin sıcak sularına yelken açarak, Urla, Çeşme ve Foça’yı ele geçirmiştir. 1081 yılı Türk Deniz Kuvvetlerinin kuruluş yılı olarak kabul edilmiştir. İlk Türk Donanması 1089 yılında Midilli, 1090 yılında ise Sakız Adası’nı fethederek denizlerin dünyasına hızlı bir giriş yapmıştır.

         Çaka Bey komutasındaki, ilk Türk Donanması 19 Mayıs 1090 tarihinde Karaburun ile Sakız Adası arasında kalan Koyun Adaları civarında Bizans Donanması ile karşılaşmıştır. Tarihte “Koyun Adaları Muharebesi” olarak geçen bu Türklerin ilk deniz savaşında  Bizans Donanması ağır kayıplarla geri çekilmek zorunda kalmıştır.

         Çaka Bey, 1091’de yine denize açılarak Sisam ve Rodos adalarını ele geçirdi. Ege’deki hâkimiyeti tekrar ele geçirmek için Bizans İmparatoru yeni bir donanma hazırlattı. Gönderdiği donanma, Çaka Bey ile karşılaşmaya cesaret edemeyerek Sakız adasına sığındı. Çaka Bey adayı kuşattı ise de fethe muvaffak olamadı.

         Çaka Bey 1081 yılında Çanakkale ve Trakya’nın zaptı ve sonra da Konstantinopolis´i (İstanbul’u)fethetme düşüncesiyle donanmasının başında yeni bir saldırı başlamıştır. Edremit dahil, yolu üzerindeki Bizans merkezlerini tek tek zapt ederek Çanakkale sınırlarına dayanmıştır. Burada Anadolu Selçuklu Devleti´nin hükümdarı ve aynı zamanda damadı olan I. Kılıç Arslan’la buluşmuştur. Beraberce boğazın en çetin kalesi olan Abidos’u kuşatmışlardır.

         Çaka Bey gücünü artırdıktan sonra İstanbul´u fethetmek istemiş ve bu nedenle Türk boylarından Peçeneklerle birleşmiştir. Bizans, bu ittifaka karşı koyabilmek için Kıpçaklardan paralı asker desteği almış ve başarılı olarak Peçeneklerin çoğunu öldürmüşlerdir.
Çaka Bey´in Kılıçarslan´la müttefikliği Bizans´ı tedirgin etmiştir ve Bizans Kılıçarslan´ı Çaka Bey´e karşı kışkırtmıştır. Çaka Bey Kılıçarslan´ın damadı olduğu için Kılıçarslan´ın tahtında gözü olduğu yalanı söylenir. Bunun üzerine Kılıçarslan´ın Çaka Bey´i öldürttüğü Bizans kaynaklarında iddia edilse de, bu konuda görüş birliğine varılmamıştır. Bazı kaynaklarda ise Abidos kuşatmasının başarılı olduğu ancak  Çaka Bey kuşatma sırasında aldığı yaraların tesirinden kurtulamayarak vefât ettiği belirtilir.

 Yayın:20.12.2012 - Güncelleme:13.03.2014 - 14:15