ÇOCUK HAKLARI ÇOCUK HAKLARI

ÇOCUK HAKLARI

Çocuk Hakları Sözleşmesi 

ÇOCUK HAKLARI SÖZLESMESI

Madde 1. Ben çocugum.
On sekiz yasina kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez haklara sahibim. 
Madde 2. Bu kitaptaki haklar, bütün çocuklar içindir; beyaz çocuk, kara çocuk, kiz çocuk, erkek çocuk fark etmez. Dogdugumuz yer, konustugumuz dil de fark etmez. 
Büyüklerimizin inançlarinin, görüslerinin farkli olmasi yüzünden çocuklara ayrim yapilmaz. 
Bu haklara sahip olmak için çocuk olmak yeterlidir. 
Madde 3. Büyükler çocuklarla ilgili bütün yasalarda, bütün girisimlerde önce çocuklarin yararlarini düsünürler. 
Büyüklerimiz bu ödevlerini yapamiyorsa devlet çocuklara bakar ve korur. 
Madde 4. Haklarimin uygulanmasi için gereken her türlü çaba gösterilir. 
Haklarimdan yararlanmam bütün devletlerin güvencesi altindadir. 
Madde 5. Bizi büyüten, yol gösteren büyüklere bizi daha iyi yetistirsinler diye yardim edilir. 
Madde 6. Çocuklarin yasamini korumak herkesin ilk görevidir. 
Yasamak her çocugun en temel hakkidir. 
Madde 7. Her çocuga dogdugunda bir isim konur. 
Devlet bu ismi kaydeder. Çocuga kimlik verir. 
Artik çocuk o devletin vatandasi olur. 
Madde 8. Konan ismim, kazandigim vatandaslik hakkim ve aile baglarim korunur. Bunlari degistirmek için baski uygulanmaz. 
Bunlar benden alinirsa bütün devletler ona karsi çikar. 
Madde 9. Çocugu ailesinden kimse koparip alamaz. 
Ama bazen de anne baba çocuga bakamaz durumda olabilir. Çocuk bu durumdan zarar görebilir. 
Çocuk zarar görmesin diye çocuga baska bir bakim saglanir. 
Bu bakim sirasinda çocuk anne babasiyla düzenli görüsebilir. 
Madde 10. Ayri ülkelerde yasayan anne baba ve çocuklarin birlikte yasamalari için her türlü kolaylik gösterilir. 
Madde 11. Çocuklar anne babalarinin birlikte izni ve haberi olmadan baska ülkelere götürülmezler, oralarda birakilmazlar. 
Bunu yapanlara karsi mücadele edilir. 
Madde 12. Beni ilgilendiren konularda benim de görüslerim alinir. 
Büyükler beni dinlerler. Düsüncemi ögrenmeye özen gösterirler. 
Çok küçüksem bir büyük de benim adima konusabilir. 
Madde 13. Isteklerimi ve düsüncelerimi seçtigim bir yolla açiklayabilirim, resmini çizebilirim ya da yazabilirim. 
Ama bazi konularda baska kisiler ve toplum zarar görecekse o konudaki kurallara da uymam gerekir. 
Madde 14. Biz çocuklarin düsüncelerini gelistirmeleri ve istedikleri dîni seçmeleri hakkina saygi gösterilir. 
Bu konuda bizi yetistirmekle yükümlü olan büyüklerimizin de bize yol gösterme haklari ve görevleri vardir. Onlara da saygi gösterilir. 
Madde 15. Arkadaslarimla baris içinde toplanabilirim. Dernekler kurabilirim. Kurulu derneklere üye olabilirim. 
Madde 16. Çocuklar onurlu ve saygin birer insandir. 
Hiç kimse onlarin onurlarini kiramaz, onlari küçük düsüremez, yasadigi konut ve kurumundaki özel yasantisina karisamaz. 
Bu haklarimiz yasalarla korunur. 

Madde 18. Yetistirilmemizden en basta anne babamiz ya da onlarin görevini üstlenen büyüklerimiz sorumludur. 
Onlarin bu görevlerini en iyi biçimde yapabilmeleri için her türlü kolaylik saglanir, gerekiyorsa yardim edilir. 
Madde 19. Yetismemizden sorumlu olanlar bu haklarini çocuklara zarar verecek sekilde kullanmazlar. 
Çocuklarin bu tür zararlara ugramamasi için her türlü önlemi almak devletin görevidir. 
Madde 20. Çocuklar ailelerinden yoksun kalabilirler. Bazi aile ortamlari ise çocuklar için yararli olmayabilir. 
Iste o zaman çocuklarin devletten özel koruma ve yardim alma haklari vardir. 
Devlet bu görevini çocuk için uygun aile bularak ya da onlara bakacak kuruluslara yerlestirerek yapar. 
Madde 21. Anne babasiyla birlikte olamayacak çocuklarin aile yoksunlugu çekmemesi için onlara iyi aileler bulunur. Bunun için çok dikkatli bir arastirma yapilir. 
Madde 22. Çocuklar baska ülkeye gitmek zorunda kalirlarsa o ülke de çocuklari korur. Birbirinden ayri kalan anne ve baba birlestirilmeye çalisilir. 
Madde 23. Özürlü çocuklar özel olarak korunurlar. Kendilerine yeten saygin birer insan olmalari saglanir. 
Devlet onlarin bakimlari egitimleri ve is sahibi olmalari için gerekli kurumlari olusturur. 
Ailelerine her türlü yardimi yapar. 
Madde 24. Sagligim ve hastaliklardan korunmam, devletin ve toplumun güvencesi altindadir. 
Bunun için beslenmeme, asilarimin yapilmasina, çevrenin temizligine dikkat edilir. 
Hastalanirsam tedavi edilirim. 
Madde 25. Kresler, çocuk yuvalari, yurtlar, okullar, çocuk hastahaneleri çocuklarin haklarina uygun olarak, çocuklara daha iyi bakmak için yeniden düzenlenirler. 
Madde 26. Bütün çocuklarin sagliklari, egitim haklari, beslenme ve bakimlari güvence altina alinir. 
Madde 27. Bana bakmakla yükümlü olanlara bana daha iyi bir yasam saglamalari için gerekirse giyim, barinma ve beslenme konularinda yardim edilir, destek olunur. 
Madde 28. Egitimimi eksiksiz yapabilmem için desteklenir ve korunurum. 
Ilkögretim herkes için parasizdir, kiz olsun erkek olsun her çocuk için zorunludur. 

Madde 31. Bos zamanlarimi degerlendirmem, oynamam, eglenmem için çocuk bahçeleri, çocuk kulüpleri, kitapliklar, spor okullari açilir. 
Her çocuk böyle faaliyetlere özendirilir. Bunlardan yararlanmak hepimizin hakkidir. 
Madde 32. Ben çocugum. Büyükler gibi bir iste çalisamam. Ben okula gider ve oynarim. 
Eger çalismak zorunda kalirsam yapacagim is egitimime engel olmamali, sagligimi bozmamali, bende zararli aliskanliklar yaratmamalidir. 
Madde 33. Çocuklar zararli maddelere karsi korunurlar. 
Bunlari üretenler ve çocuklara verenler cezalandirilirlar. 
Madde 34. Bedenim bana aittir. 
Beni bedensel ve ruhsal yönden örseleyecek hiçbir yaklasima izin verilmez. 
Madde 35. Çocuklari kaçirip kötü kisilere satan, onlari uygunsuz sekilde çalistirmak isteyenlerle tüm devletler mücadele ederler. Çocuklari korurlar. 
Madde 36. Büyükler kendi çikarlari için çocuklari kullanamazlar. 
Madde 37. Hiçbir çocuk insanlik disi yöntemlerle ya da asagilanarak cezalandirilamaz. 
Çocuklar suç islemisse uygulanacak cezalar yasina uygun gelismelerini engellemeyecek ve egitsel olmalidir. 
Madde 38. Insanlarin birbirini öldürmesi kötüdür. Savas insanlarin birbirini öldürmesidir. 
Çocuklar savastan korunmalidir. 
On bes yasindan küçük hiç bir çocuk askere alinmaz. 
Madde 39. Eger çocuklar çesitli nedenlerle zarar görmüslerse bedensel ve ruhsal sagliklarina yeniden kavusmalari için tüm önlemler alinir. Yeniden topluma kazandirilirlar. 
Madde 40. Çocuklar suçun ne oldugunu bilmezler. 
Bilerek ve isteyerek kimseye zarar vermezler. 
Suç isleyen çocuklarin yeniden topluma kazandirilmasi için özel yasalar çikarilir, özel kuruluslar olusturulur. 
Madde 41. Eger bir ülkenin yasalari bu çocuk haklari sözlesmesine uygunsa degistirilmez. Degilse degistirilir. 
Madde 42. Çocuklarin haklarina iliskin tüm bu ilkeleri hem çocuklar hem de büyükler ögrenmeli ve ögretmelidir.

(*UNICEF kaynaklarindan kisaltilarak alinmistir.)

 Yayın:20.03.2013 - Güncelleme:20.03.2013 - 15:55